عوامل معیارها و ارزیابی مجلات ISI

%ب ظ، %29 %436 %1397 ساعت %12:%مهر
این مورد را ارزیابی کنید
(4 رای‌ها)

معیارها و عوامل ارزیابی مجلات متعدد هستند.  استانداردهای اساسی نشر مجله، محتوای نوشتار، بین المللی بودن هیأت تحریریه و نویسندگان، داده‌های استنادی مجله و از این قبیل در ارزیابی مجلات دخالت دارند.

البته برای این ارزیابی‌ها فقط یک عامل به لحاظ نمی‌شود، بلکه ترکیبی از عوامل و ارتباط بین آنها مورد نظر است. زمان‌بندی چاپ مجله مهمترین معیار در فرایند ارزیابی است و در درجه اول اهمیت قرار دارد. یک مجله باید بر طبق زمان بندی تعیین شده و اعلام شده به موسسه اطلاعات علمی چاپ و منتشر شود. رعایت مقررات بین المللی نشر از سوی مجله، به منظور بهبود و سلامت منبع مقالات، معیار دیگر مورد توجه سازمان ISI است.

مقررات و قوانین ارزیابی مجلات isi

این مقررات شامل پر محتوا بودن عنوان مجله، داشتن عناوین مناسب و کامل برای مقالات مجله و برخورداری از یک چکیده ی علمی مناسب و کامل در هر مقاله، شرح کامل برای مقالات مجله و برخورداری از یک چکیده ی علمی مناسب و کامل در هر مقاله، شرح کامل در بخش های مختلف هر مقاله و داشتن اطلاعات جستجوی کتابخانه‌ای کامل برای همه ی مراجع مورد استفاده است. باید عناوین مقالات، چکیده ها و کلمات کلیدی الزاما به زبان انگلیسی باشد.

فرایند داوری مجلات

فرایند داوری تخصصی، یکی دیگر از معرف‌های استاندارد مجلۀ علمی است و بیان کنندۀ کیفیت کلی تحقیقات ارائه شده و تضمین کنندۀ کامل بودن مراجع مورد استفاده است. محتوای نوشتاری و علمی مجله باید صحیح باشد. موسسه اطلاعات علمی یا ISI به طور مداوم مجلات جدید را ارزیابی می کند تا معلوم شود که آیا عناوین جدید در حد کافی تا به حال مورد پوشش بوده اند یا باید از این به بعد تحت پوشش قرار گیرند. ارایۀ جغرافیایی یک مجله، از دیگر معیارهای مورد سنجش است. نشریاتی تحت پوشش قرار می گیرند که مقالات منبع و همچنین مراجع و مقالات مورد استناد در آنها، هر دو دارای تنوع بین المللی باشند.

برای ارزیابی سنجش داده های استنادی، معمولا از عوامل زیر استفاده می شود:

1-سرعت استناد(CR)

2-عامل تاثیر(IF)

3-شاخص فوری(II)

4-نیمه عمر(HL)

شاخص عامل تأثیر

به تعداد استنادهای داده شده به مجله در یک دورۀ زمانی معین توسط سایر مجلات علمی معتبر، سرعت استناد گفته می شود. در بین شاخص ها و عوامل ذکر شده، عامل تاثیر کاربردی‌ترین شاخص است و امرزوه به طور گسترده در درجه بندی و ارزیابی مجلات مورد استفاده قرار می گیرد. این شاخص، توانایی مجله و هیات تحریریه آن را در جذب بهترین مقاله ها نشان می دهد. این عامل هر سال توسط موسسه ISI بر مبنای میزان ارجاعات به هریک از نشریات علمی آن محاسبه می شود و نتیجه در گزارش های ارجاع مجله(JCR) منتشر می شود.

شاخص عامل تأثیر، برای مجله محاسبه می شود و نحوۀ محاسبۀ آن به این ترتیب است:

تعداد ارجاع یا استناد به یک نشریه در دو سال گذشته /تعداد مقالات منتشر شدۀ آن نشریه در دو سال گذشته= عامل تاثیر

 

برای مثال، اگر بخواهیم شاخص تاثیر مجلۀ روانشناسی تربیتی را برای سال 2010 محاسبه کنیم، تعداد استنادهای انجام شده به نشریه در سال های 2008 و 2009، مثلا 35 مورد را به تعداد مقالات منتشر شده در دو سال مذکور، مثلا 52  مقاله تقسیم می کنیم و عامل تاثیر به دست می آید:

52/35=عامل تاثیر  

شاخص JRK یا درجه‌بندی مجله

یکی از شاخص‌های مرتبط با عامل تاثیر( IF )، JRK است. علامت اختصاری JRK به معنی درجه بندی نشریات علمی یا جایگاه مجله در گرایش علمی مجلات خاص است. مقدار JRK بین صفر و یک تغییر می‌کند. وقتی JRK برای مجله ای در موضوعی خاص، یک باشد، به معنی آن است که در آن گرایش خاص علمی هیچ مجله‌ای نیست که درجۀ آن بر مبنای JIF ( عامل تاثیر مجله ) بالاتر از مجلۀ مورد نظر باشد.

وقتی JRK برای یک مجله موضوعی 65 درصد است، به این معنی است که در آن گرایش خاص، 35 درصد مجله ها بر مبنای JIF بالاتر از مجله ی موردنظر هستند. همان طور که ذکر شد، موضوع بررسی کیفیت مقالۀ علمی، شاخص های مختلفی دارد که مهم ترین آنها IF، JIF، JRK هستند. هر چند که این شاخص ها نیز مشکلاتی دارند. برای مثال، ممکن است مقالاتی در مجلات با IF بالا به چاپ برسند که هیچ گاه مورد استناد قرار نگیرند و مقالاتی در مجلات با IF پایین به چاپ برسند که مکرر مورد استناد قرار گیرند. IF به دلیل عدم سنجش کیفیت مقالات، به تنهایی قادر به قضاوت درباره ی مقالات افراد و یا عملکرد آنها نیست. با فرض اینکه استنادها به تمام مقالات درست انجام شده باشد، IF فقط توانایی نمایش علاقه مندی محققان به آن مقاله را دارد. به هر حال، IF در حال حاضر عامل مهم در تعیین میزان تولید علم به حساب می آید.

در مراحل ارسال مقاله برای مجلات isi و اخذ امتیاز علمی، باید مطمئن شوید که  نشریه مورد نظر مجلات ISI محسوب می شود. با توجه به این که عضویت مجله در این پایگاه دائمی نبوده و ممکن است نشریه‌ای به دلیل از دست دادن عامل تاثیر از پوشش این موسسه خارج شده باشد، ساده‌ترین راه مراجعه به فهرست نشریات Master Journal List در سایت تامسون است.

شاخص فوری یا آنی

شاخص فوری یا آنی عبارت است از تعداد استنادها به یک نشریه، به تعداد مقالات نشریه در سال مورد بررسی. شاخص فوری در پایان هر سال تعیین می شود. برای مثال، اگر بخواهیم شاخص فوری مجله ی روانشناسی تربیتی را برای سال 2011 محاسبه کنیم، تعداد استنادها به نشریه در سال 2011، مثلا 7 را به تعداد مقالات نشریه در همان سال، مثلا 22 تقسیم می کنیم و شاخص فوری به دست می آید:

شاخص فوری(II)=تعداد استنادها به یک نشریه در سال جاری/تعداد مقالات نشریه در سال جاری

شاخص فوری(II)=22/7=0.32

نیمه عمر نشریات و مجلات

نیمه عمر نشریه در واقع زمانی است که مقالات در موضوعات مختلف از تازگی برخوردار بوده و نشان دهندۀ استفاده از آنها در مطالعات بعدی است که می تواند حایز اهمیت باشد.

مطالعات در زمینۀ موضوعات کامپیوتری که اطلاعات آن به سرعت در حال کهنه شدن است، بعید است که محققان به مقالات 10 سال گذشته ی منتشر شده در این زمینه استناد کنند، ولی در برخی موضوعات مثل زمین شناسی، به احتمال زیاد مقالات قدیمی هنوز مورد توجه بوده و به شکل عادی نقل قول می شوند.

نیمه عمر استناد به مجله عبارت است از تعداد سال هایی که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد 50 درصد کل استناد به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم. به عبارت دیگر، این شاخص مدت زمانی که نیمی از کل استناد به آن مجله صورت پذیرفته شده باشد را نشان می دهد و سرعت کاهش میزان استناد به مجله را بیان می کند. بدیهی است که اگر مقاله ها سطحی باشند، مقاله های مجله ارزش خود را برای استناد، زود از دست داده و خیلی زود بی ارزش می شوند.

اگر محققان فقط به مقاله های جدید مجله استناد کنند، باعث می شود که نیمه عمر استناد به مجله کاهش یابد. بنابراین، هر چه نیمه عمر استناد به مجله بیشتر باشد، بیانگر آن است که ارزش مقاله های مجله در طول زمان بیشتر حفظ شده است و هنوز مورد استناد قرار می گیرند. در کل، هر چه نیمه عمر استناد به یک مجله بزرگتر باشد، ارزش مجله بالاتر است.

دیگر عوامل مؤثر شاخص

علاوه بر شاخص‌های ذکر شده، برخی از موارد دیگر نیز در ISI وجود دارند. برای مثال، تعداد کل استناد به مجله، نیمه عمر استناد مجله، ضریب یا نمرۀ ویژه، نمرۀ نفوذ مقاله، خود استنادی مجله، شاخص H، و دیگر موارد میباشد. شاخص H-index یکی از موارد علم سنجی است. این شاخص در سال 2005 میلادی توسط جورج هیرش، فیزیکدان دانشگاه کالیفرنیا، ابداع شد و به ارزیابی کیفی اثر و ارزیابی کمی برون داد محققان و میزان تاثیر علمی آنها می پردازد.

دانشمندی شاخص H را دارد که H مقاله از کل مقاله‌هایی که در طول n سال منتشر کرده است، حداقل H استناد داشته باشد و مقاله های دیگر او بیشتر از H استناد نداشته باشد. برای مثال، اگر از محققی 10 مقاله منتشر شده باشد و شاخص H اون 2 باشد، مفهوم آن این است که این محقق حداقل 2 مقالۀ منتشر شده دارد که به هر کدام حداقل 2 استناد شده است. به عبارت دیگر، مفهوم آن این است که سایر مقالات این محقق کمتر از 2 استناد دارند. این شاخص معادل ضریب یا عامل تاثیر برای محققان محسوب می شود.

تمامی حقوق محفوظ است